De honoursdocent: kritisch denken, aandacht voor gevoel en onderzoek

blog M 1

“Wie denkt dat Napoleon heeft geleefd?” Met deze vreemde vraag startte het symposium dat ter ere van de afsluiting van de 4e leergang voor honoursdocenten (A Teachers’ Road to Excellence) werd gehouden. Alle vingers gingen de lucht in, iedereen weet immers dat deze man geleefd heeft. Toch? “Hoe weet je dat zo zeker?” Ging Imre Végh, coach, honours docent en debattrainer, verder. “Dat heb ik gelezen.” “Dus alles wat je leest is waar?” “Euh… nee…”, “Waarom weet je dit dan wel zeker?” Meer vragen, meer vragen en meer twijfels, was dit eigenlijk wel waar? Nadenken over hoe je kijkt naar de wereld, kritisch, klopt het wel wat ik zeg, weet ik eigenlijk wel waarom ik de dingen doe zoals ik ze doe. Academic competence in uitvoering…

Het stimuleren van Academische Competentie is een van de drie pijlers van doceerstrategieën die essentieel zijn voor het succes van honoursonderwijs (Wolfensberger, 2012). Samen met het creëren van gemeenschap en het bieden van vrijheid vormen deze drie pijlers de basis van de leergang A Teachers’ Road to Excellence die afgelopen 16 juni door 10 deelnemers werd afgerond. Gedurende de plenaire bijeenkomsten van de leergang stond steeds een van deze pijlers centraal. Zo werd er gekeken bij de communityroom van de International Business School, werd onderzoek rond het creëren van een community in het honoursonderwijs besproken en verschillende community stimulerende werkvormen uitgeprobeerd. Zo kwamen ook het bieden van vrijheid (Fish bowl met studenten en daarna met docenten, geeft altijd voor beide partijen veel waardevolle inzichten) en het stimuleren van academische competentie aan bod. Dit laatste ook tijdens de leergang onder leiding van Imre Vegh ( http://imrevegh.nl/ ). Een onderdeel dat zeer werd gewaardeerd door de deelnemers. Na steeds weer vragen en het stimuleren van nadenken onder alle aanwezigen  ̶  is het wel mogelijk een redenatie sluitend te krijgen? Creëer je door elk argument niet weer een nieuw gat en nieuwe twijfel?  ̶  werd ook nadruk gelegd op aandacht voor gevoel. Kijk eens goed naar elkaar, kijk elkaar in de ogen, wat zie je, wie staat daar. Aandacht voor de ander, aandacht voor de student. Essentieel voor het creëren van community, het creëren van gemeenschap.

Naast de drie pijlers afkomstig uit het onderzoek van Marca Wolfensberger, is een ander belangrijk uitgangspunt van deze leergang dat docenten onderzoek uitvoeren in hun eigen onderwijspraktijk. Hiermee sluiten we aan bij het ‘Model of teacher change’ dat Guskey (2002) beschrijft.

Belangrijkste boodschap van het model van Guskey (2002) is dat professionaliseringsactiviteiten pas daadwerkelijk effect hebben wanneer docenten veranderingen zien bij hun studenten. Het uitproberen in de praktijk en het delen van ervaringen is daarom een belangrijk onderdeel. Het zelf uitvoeren van onderzoek door docenten blijkt een van de meest vruchtbare vormen van docentprofessionalisering te zijn (OECD, 2009; Bolhuis, 2009). Onderzoek uitgevoerd door docenten zelf functioneert als een brug tussen theorie en praktijk (Zwart et al., 2012). Het draagt bij aan de roep om meer evidence based onderwijs (Onderwijsraad, 2006) en bevordert het delen van onderwijskundige kennis (Bosker, 2008). Het bevordert niet alleen het actief construeren van kennis en het leren van de docent, maar draagt ook bij aan het verbeteren van de kwaliteit van het honoursonderwijs. In de honours professionaliseringsactiviteiten wordt op deze manier ook ruimte gecreëerd om te experimenteren. Daarmee sluiten de activiteiten aan bij een belangrijke functie van honoursonderwijs, die van proeftuin (Wolfensberger et al., 2012).

Het tweede deel van het symposium stonden daarom de docenten centraal die de leergang af gingen sluiten. Het onderzoek dat zij gedurende de leergang hadden uitgevoerd werd door hen gepresenteerd op een manier die verassend en ‘out-of-the-box’ was en paste bij henzelf en het onderzoek dat ze gedaan hadden.

Er reden treintjes, er was lego, er werden lastige IQ testen voorgelegd aan de deelnemers om vervolgens voor dat deze af waren te stoppen om ze het Zeigarnik-effect goed te laten ervaren. Het ging over toetsing en community vorming. Over het stimuleren van creativiteit, wat werkt en wat niet. Stuk voor stuk inzichten en ideeën opgedaan in de praktijk met literatuur in de hand en die leiden tot verbetering van honoursonderwijs. Het honoursonderwijs van de docent zelf, maar door het verspreiden en uitdragen van deze inzichten ook in bredere zin.

Aan tien deelnemers werd uiteindelijke geheel terecht een certificaat uitgereikt: honours docent. Voor kwaliteit van honoursonderwijs, voor het uitdragen van de proeftuinfunctie, voor het durven bieden van vrijheid, het stimuleren van community vorming en voor het stimuleren van academische competentie. De honours docent: kritisch denken, met aandacht voor gevoel en onderzoek.

Door Marjolein Heijne, Onderzoeker Honoursdocent en – didactiek, Lectoraat Excellentie in Hoger Onderwijs en Samenleving en Inge Wijkamp, Coördinator en trainer van ‘A Teachers road to Excellence’ en honoursdocent. 

Referenties

  • Bolhuis, S. (2009). Onderzoek in de school? In: Bolhuis, S., Leenheer, P., Van Luin, G. (red) Dat zoeken we zelf wel uit. Over onderzoek in de school door docenten, teamleiders en (midden)management. Mesofocus 73, 17-27. Deventer: Kluwer.
  • Bosker, R.J. (2008). Naar meer evidence based onderwijs! Pedagogische studiën, 85, 49-51.
  • Guskey, T. R. (2002). Professional Development and Teacher Change. Teachers and Teaching: theory and practice, 8(3/4), 381-391.
  • OECD (2009). Creating effective teaching and learning environments. First results from TALIS. OECD, Paris.
  • Onderwijsraad. (2006). Naar meer evidence-based onderwijs. Den Haag: Onderwijsraad.
  • Wolfensberger, M. V. C. (2012). Teaching for Excellence. Honors Pedagogies revealed. Dissertation. Waxman, Munster.
  • Wolfensberger, M.V.C., van Eijl, P.J. & Pilot, A. (2012). Laboratories for Educational Innovation: Honors Programs in the Netherlands. Journal of the National Collegiate Honors Council, 13 (2), (pp. 149-170).
  • Zwart, R., Van Veen, K., Meirink, J. (eds) (2012). Onderzoek in de school ter discussie: doelen, criteria en dilemma’s. Universiteit Leiden.
Dit bericht werd geplaatst in Evenementen, Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s