Veerkracht en Floreren tijdens het Congres Positieve Pyschologie

pospsycho1

Lange tijd naar uitgekeken en 15 april toog ik dus ook vol verwachting naar het Positieve Psychologie Congres in Ede. Met pijnstillers in de tas, hechtingen nog in de mond en een dikke (beetje blauwe) wang – want herstellende van een ingreep bij de kaakchirurg – voelde ik mij meteen verbonden met het centrale thema van dit congres: Veerkracht, “het herstel naar functioneren nadat je iets vervelends hebt meegemaakt”.

Het thema wat mij nog nader aan het hart staat en minstens zo centraal stond was ‘floreren’- optimaal functioneren en welzijn. Al tijdens één van de eerste dia’s werd het belang hiervan duidelijk gemaakt met een citaat uit een artikel van Keyes, Frederickson en Park (2012). In dit artikel geven de auteurs aan dat: “Evidence to date suggests that flourishing, a central component of complete mental health, is a desirable condition that any community, corporation or government would want to protect or promote in its citizens.” Gedurende de hele dag kwam het concept floreren en het grote belang ervan regelmatig terug. Hierbij wordt floreren gedefinieerd als een combinatie van de hedonistische visie op geluk en welbevinden (je fijn en goed voelen over je leven) en de eudemonische visie hierop (een positief psychologisch en sociaal functioneren) (Keyes et al, 2012; Bohlmeijer et al., 2013). Dit maakt dat het concept drie componenten omvat:

  • Emotioneel welbevinden: tevredenheid met het eigen leven en positieve gevoelens als geluk en interesse
  • Psychologisch welbevinden: optimaal functioneren in het individuele leven en zelfverwerkelijking.
  • Sociaal welbevinden: optimaal functioneren in sociale groepen en de maatschappij.

Ook de nieuwste uitgave van het Tijdschrift Positieve Psychologie, die werd uitgereikt bij de ingang van het congresgebouw, opent met een artikel met de titel: “Zeven redenen om te investeren in floreren”. Hierin bespreken Sanne Lammers en Corey Keyes zeven wetenschappelijk onderbouwde redenen waarom investeren in floreren goed is voor mens en maatschappij. In hun conclusie geven ze aan dat “…. welbevinden mensen veerkrachtiger, weerbaarder en productiever maakt. Het draagt bij aan een goede lichamelijk en psychische gezondheid. Er is daarom alle reden voor scholen, organisaties, gezondheidszorg en overheden om te investeren in het emotioneel, psychologisch en sociaal welbevinden.”

Aandacht voor floreren dus waardoor onder andere de veerkracht van mensen lijkt toe te nemen (Ahern et al., 2006). In de presentatie van Christina van der Feltz-Cornelis kwam duidelijk naar voren dat voor het bevorderen van veerkracht het delen met anderen een grote rol lijkt te spelen. Wanneer je iets vervelends mee maakt helpt het wanneer je dit kunt bespreken met een ander, dat je een soort getuige hebt waarmee je je verbijstering kunt delen (“dat hadden ze niet mogen doen”, “dat was echt vervelend” etc). Hierdoor wordt je ‘persoonlijke kompas’ bevestigd en versterkt, wat helpt veerkracht te tonen en te versterken.

pos psycho 2

Keyes sprak in zijn presentatie nog meer over de positieve werking van floreren. “Anything less than flourishing results in problems” was een van de statements die hij verdedigde. Hij deed dat op basis van de uitkomsten van meerdere wetenschappelijke onderzoeken die lieten zien dat mensen die floreerden minder last hadden van burnout, minder stopten/uit vielen van werk, minder ziekte dagen hadden op het werk, minder zelfmoordne
igingen hadden etc. Floreren bleek van groter belang dan het wel of niet hebben van een mentale ziekte. Floreren kon volgens een grootschalig onderzoek onder studenten bevorderd worden door: interactie met anderen, anderen helpen, spelen, iets nieuws leren en spirituele activiteit.

pos psycho 3

Mensen die dit soort activiteiten onder nemen op een dag, ervaren positieve emoties, wat uiteindelijk leidt tot floreren. Hij eindigt zijn presentatie met een pleidooi voor meer aandacht voor het bevorderen van floreren bij mensen. “Let’s feed the wolve of health instead of het wolve of illness”

pos psycho 4

Dat floreren aan te leren is bleek uit een van de laatste presentaties van de dag, de presentatie van Marijke Schotanus-Dijkstra (2015). Zij presenteerde de effecten van een zelfhulpboek (Bohlmeijer & Hulsbergen, 2013) gecombineerd met emailcontact met een coach op floreren. Alleen mensen die vooraf niet floreerden (gemeten met de MHC-SF) mochten deelnemen. Na het doorlopen van alle oefeningen bleek na 3 maanden 30% van de mensen te floreren en na 12 maanden was dit 33,6%.

Reden te meer dus om meer aandacht te besteden aan floreren en de elementen hiervan in het onderwijs. Maar hoe? Moet floreren het overkoepelende leerdoel worden? Moet het de inrichting en werkvormen volledig gaan bepalen? Moet je floreren dan gaan toetsen en kan dat wel, zou je dat wel willen? Antwoorden waarop geen antwoord werd gegeven tijdens het congres, want floreren is vooral nog een issue in de gezondheidszorg en in organisaties en begint pas langzaamaan zijn weg te vinden naar het onderwijs. We waren al gestart met deze zoektocht en het congres inspireerde des te meer om deze zoektocht voort te zetten: floreren en onderwijs, positieve psychologie en onderwijs. Honours lijkt de ideale plek om op dit vlak de rol van proeftuinfunctie te vervullen. We veren dus op gaan vol inspiratie aan de slag!

Referenties

  • Ahern, N.R., Kiehl, E.M.,Sole, M.L., Byers, J. (2006). A review of instruments measuring resilience. Issues in comprehensive pediatric nursing, 29, pp. 103-125.
  • Bohlmeijer, E., Bolier, L., Westerhof, G., Walburg, J. A. (eds.) (2013). Handboek positieve psychologie. Theorie, onderzoek en toepassingen. Uitgeverij Boom, Amsterdam.
  • Keyes, C. L. M., Fredrickson, B. L., Park, N. (2012). Positive Psychology and the Quality of Life. In: K.C. Land et al. (eds.), Handbook of Social Indicators of Life Research, DOI 10.1007/978-94-007-2421-1_5, Springer Science+Business Media B. V., Chapter %, pp. 99-112.
  • Schotanus-Dijkstra, M., Drossaert, C. H. C., Pieterse, M. E., Walburg, J. A., Bohlmeijer, E. T. (2015). Efficacy of a Multicomponent Positive Psychology Self-Help Intervention: Study protocol of a Randomized Controlled Trial. JIMR Reseach Protocols, 4, e105.
  • Bohlmeijer, E., Hulsbergen, M. (2013). Dit is jouw leven. Ervaar de effecten van de positieve psychologie. Uitgeverij Boom.

Door Marjolein Heijne, Onderzoeker Honoursdocent en – didactiek, Lectoraat Excellentie in Hoger Onderwijs en Samenleving

Dit bericht werd geplaatst in Congres bezoek, Onderzoek & wetenschap, Uncategorized en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Veerkracht en Floreren tijdens het Congres Positieve Pyschologie

  1. Dag! Het was een inspirerende dag inderdaad. Ik lees dat u belangstelling heeft voor positieve psychologie en educatie. Hier is in Amerika een organisatie mee bezig: het international positive eduation network. Dit is hun website: http://www.ipositive-education.net/ Uiteraard zijn ze ook via Twitter te volgen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s