Excellentie bij de kapper

kapper

Excellentie, wat is het? Wanneer ben je het? Hoe word je het? Is het iets anders als expertise? Is het iets anders als talent? Veel vragen over een concept dat toch steeds belangrijker wordt voor honours en honoursonderwijs  (Siriusprogramma, 2014).

Via het onderzoek binnen het project Hanze Talents Leading the Change wordt geprobeerd een beetje meer grip te krijgen op het concept ‘excellente professional’ door professionals te vragen wat volgens hen hun excellente collega’s excellent maakt. Deze week kreeg het profiel van de excellente ‘social worker’, langzaam vorm en werden de gedragingen en kenmerken explicieter en concreter. De professionals zelf hebben tijdens focusgroepen geprobeerd hun visie te expliciteren. Steeds concreter hebben we het geprobeerd te maken: “wat doet iemand dan””, ”wat zegt iemand dan”, “hoe kijkt iemand dan”. Moeilijk, want steeds blijkt ook de scheidslijn met een ‘gewoon goede professional’ lastig. “Moet iedereen dit niet kunnen?” Is dus steeds weer de vraag die op komt. Niet alleen de ‘social workers’ bespreken de vraag “Moet niet iedereen dit kunnen?” Ook bij de andere profielen en professies is dit onderwerp van gesprek.

Een tweede vraag die steeds in de verschillende focusgroepen aan bod komt is de rol van de context. Vaak worden vragen gesteld als: “Is excellentie niet afhankelijk van waar je werkt?”, “Doet een excellente leerkracht in een kleine school dezelfde dingen als een excellente leerkracht in een grote school?”, “Zijn de eigenschappen die iemand een excellente FM’er maakt niet afhankelijk van de mogelijkheden binnen een organisatie?” Je kunt er lang over door praten, vaak lukt het toch eigenschappen en kenmerken te vinden die overstijgend zijn, maar de vraag blijft rondzingen, ook in mijn hoofd.

Vandaag moest ik er ook aan denken, bij de kapper. De kapper is altijd een mooi rust moment vind ik en geeft even tijd om na te denken over dit soort vragen (vooral als je knippen en kleuren hebt gekozen…). Ik werd deze keer namelijk niet door ‘mijn eigen’ kapper geknipt, de kapper waar ik al jaren en jaren door geknipt word, maar door een andere kapster. ‘Mijn’ kapper knipt niet volgens boekjes, maar begint gewoon. Ik zie nooit een kleurenboek waar ik uit kan kiezen, maar hij vraagt “lichter of donkerder?” en begint zelf kleuren te mengen. Geen vaste modellen, maar aangepast aan de persoon, het hoofd en de vraag. Zelf verzonnen, nooit saai. Zo knap vind ik dat (en makkelijk voor mij…), echt excellent leek me. Nu had ik een andere kapster, die wel met een boek vol kleurstalen kwam. Ze stelde vragen, ik dacht mee en uiteindelijk kwamen we bij de kleur (die zij overigens als eerste had aangedragen…).

Het knippen ging heel uitgebreid, laagje voor laagje, met echt een idee. Tussentijds föhnen en verder bijknippen. Heel anders dan mijn eigen kapper, maar ook wel heel fijn en eigenlijk ook wel excellent bedacht ik me. Op haar eigen manier. Zo verder doordenkend bedacht ik me dat het fijn is dat mensen op verschillende manieren goed kunnen zijn, excellent kunnen zijn. Wat maakt nu dat ik ze beide excellent zou noemen? Is er iets wat hen toch bindt en een overeenkomst is? Terwijl mijn haren werden droog geblazen en in model werden gebracht besefte ik dat ze beide de werkwijze kozen die het beste bij hen past. Dat doen ze vol overgave en met plezier. Misschien is dat wel een belangrijk algemeen kenmerk van een excellente professional: weten welke manier van werken bij je past en de plek vinden waar je de taken en de ruimte krijgt dit uit te voeren. Beide werkwijzen resulteerden trouwens in een prachtig kapsel, zonder goed resultaat wellicht ook geen excellentie….

Door Marjolein Heijne, onderwijspsycholoog en onderzoeker bij het Lectoraat Excellentie in Hoger Onderwijs en Samenleving

Dit bericht werd geplaatst in Opinie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s